مدیریت راهبردی اکوتوریسم در منطقه زشک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 کارشناس محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه بیرجند، ایران

چکیده

اکوتوریسم در کنار معرفی طبیعت و فواید آن به مردم می­تواند در توسعه فعالیت­های اقتصادی در منطقه بسیار مفید واقع شود امابهره­برداری از پتانسیل اکوتوریسم در یک منطقه نیازمند برنامه ریزی و مدیریتی منسجم است. منطقه زشک در منطقه حفاظت­شده بینالود دارای پتانسیل­ بالا برای گسترش اکوتوریسم است که برای بهره­برداری از این پتانسیل­ها نیاز به مدیریت راهبردی است. بر این اساس در مطالعه حاضر  به ارائه مدیریت راهبردی منطقه زشکبا استفاده از رویکردتجزیه و تحلیلنقاط قوت، ضعف، فرصت­ها و تهدیدها (SWOT) پرداخته شد. تحلیل SWOT یک ابزار مهم پشتیبان تصمیم­گیری است. نتایج مطالعه حاضر را می­توان در دو بخش کمی و کیفی ارائه نمود. بخش کیفی نشان می­دهد این منطقه دارای نقاط قوت و فرصت­های بسیاری برای توسعه اکوتوریسم است. بخش کمی این مطالعه همچنین نشان داد که راهبردهای ST به عنوان راهبردهای اصلی برای توسعه اکوتوریسم در منطقه  تلقی می گردند. این بدان معناست که مدیریت منطقه می­بایست با استفاده از نقاط قوت موجود اثرات ناشی از تهدیدات را کاهش داده و یا آنها را از بین ببرد. اکوﺗﻮرﻳﺴـﻢ، آﻣﻴـﺰهایی از ﻓﺮﺻـﺖﻫـﺎ و ﺗﻬﺪﻳــﺪﻫﺎ ﺑـﺮای ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. در واﻗـﻊ اﻛﻮﺗﻮرﻳﺴـﻢ در ﭘـﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎ و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫاﺳﺖ. ﻫـﻴﭻﮔﻮﻧـﻪ ﺳـﻮد اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﻜﻲ از اﻛﻮﺗﻮرﻳﺴﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻲﺷﻮد زﻳـﺮا ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ آن در ﮔـﺮو ﺑﺮﻧﺎﻣــﻪرﻳــﺰی و ﻛﻨﺘــﺮل مناسب ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ. منطقه زشک به دلیل توانمندی­های بالایی که در زمینه جذب اکوتوریسم دارد می­تواند یکی از الگوهای موفق اکوتوریسم در کشور باشد. لازمه آن تدوین برنامه مدیریتی مناسب و اجرای به موقع آن است.

کلیدواژه‌ها


- اﺑﺮاﻫﻴﻢزاده، ع.، آﻗﺎﺳﻲزاده، ع (1390) "ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ آزاد ﭼﺎﺑﻬﺎر ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺣﻮزة ﻧﻔﻮذ آن ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﮔﻴﺮی از ﻣﺪل رﮔﺮﺳﻴﻮن و آزﻣﻮن T-test"، ﻣﺠﻠﻪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎ و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺷﻤﺎره 21، داﻧﺸﮕﺎه ﺳﻴﺴﺘﺎن و ﺑﻠﻮﭼﺴﺘﺎن.

 

- حاجی نژاد، ع.، یاری، م (1392) "برنامه ریزی راهبردی اکوتوریسم با استفاده مدل ترکیبی  TOPISI –SWOT مورد: پارک جنگلی بلوران کوهدشت"، جغرافیا و توسعه شماره 32، 177-191.

 

- رام، الف (1387)" مقدمه­ای بر برنامه ریزی و اکوتوریسم"، ترجمه محسن رنجبر، آییژ.

 

- مجنونیان، (١٣۸۱) "دستورالعمل تهیة طرح مدیریت مناطق تحت حفاظت"، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، نشریه شمارة ٢٥٧.

 

- سپاسی، ی (1387) "طرح ریزی محیط زیستی جزیره هنگام برای حفاظت و گردشگری با ارزیابی چند معیاره مکانی"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، 148ص.

 

Dincer, O. (2004) “Strategy Management and Organization Policy”, Istanbul: Beta Publication.

 

- Eugenio-Martín, J. L., Noelia M. M., Scarpa, R. (2004) “Tourism and economic growth in Latin American countries: A panel data approach”, Natural Resources Management (NRM) ,(26), 1-28

 

- Hill, T., Westbrook, R. (1997) “SWOT analysis: It’s time for a product recall”, Long Range Planning, 30, 46–52.

 

- Kangas, J., Kurtila, M., Kajanus, M., Kangas, A. (2003) “Evaluating the management strategies of a forestland estate-the S-O-S approach”, Journal of Environmental Management, 69, 349–358.

 

-Kim, H. J., Chen, M. H., Soo Cheong, S. J. (2006.

 “Tourism expansion and economic development: The case of Taiwan”,Tourism Management.(27), 925–933.

 

-Leskinen, L. A., Leskinen, P., Kurttila, M., Kangas, J., Kajanus, M. (2006) “ Adapting modern strategic decision support tools in the participatory strategy process-a case study of a forest research station”, Forest Policy and Economics, 8, 267–278.

 

- Masozera, M. K., Alavalapati, J. R. R., Jacobson, S. K., Shresta, R. K. (2006) “Assessing the suitability of community-based management for the Nyungwe Forest Reserve”, Forest Policy and Economics, 8, 206–216.

 

- Stewart, R., Moamed, S., Daet, R. (2002) “Strategic implementation of IT/IS projects in construction: A case study”, Automation in Construction, 11, 681–694.