مخاطرات زیست محیطی دریاچه ارومیه و راهکارهای مدیریتی مقابله با آن ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده محیط زیست، کرج، ایران

2 استادیار، دکتری زیست شناسی دریا، دانشکده محیط زیست، کرج، ایران

3 ، استادیار، دکتری اکولوژی آب‌های داخلی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 مربی، دکتری محیط زیست، دانشکده محیط زیست، کرج، ایران

چکیده

دریاچه ارومیه با حجمی معادل 32 میلیارد مترمکعب بزرگترین دریاچه داخلی ایران و از مهمترین و با ارزش‌ترین بوم‌سازگان‌های آبی ایران به‌‌شمار می‌‌رود. در چند سال اخیر افزایش جمعیت، افزایش چاه‌‌های مجاز و غیرمجاز، خشکسالی‌‌های چندساله، سدسازی‌‌های بدون برنامه، ساخت پل میان‌‌گذر  و عدم هماهنگی و همکاری بین دستگاه‌‌‌های اجرایی باعث خشک‌‌شدن پهنه عظیمی از این دریاچه شده ‌‌است. در صورت ادامه این  روند، حتی انتظار خشک‌‌شدن کلی دریاچه نیز می‌‌‌رود. خشک شدن دریاچه ارومیه مشکلات متعددی برای خود دریاچه، همچنین زیست‌‌بوم های آبی و خشکی حوزه دریاچه ارومیه به‌‌‌وجود آورده است که با تداوم این روند باعث به مخاطره افتادن سلامتی انسان و خدمات زیست بومی شده است. هدف این پژوهش بررسی تبعات خشک‌‌شدن دریاچه ارومیه و ارائه راه‌کارهای مدیریتی مقابله با این مشکل می‌‌باشد.

کلیدواژه‌ها


- اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی (1393) "خشک شدن دریاچه ارومیه در حوزه دامپزشکی".

 

- اربابی، آزاده و همکاران (1391) "اثرات خشکسالی بر اکوسیستم طبیعی و تهدید توسعه پایدار در دریاچه ارومیه با استفاده از عکس­های هوایی"، اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک، ابرکوه، ایران.

 

- اقبالی وایقان، مریم (1392) "نقش عوامل طبیعی وانسانی وعمده ترین تهدیدات پیش روی در پایش خشکسالی حوضه آبریزدریاچه ارومیه"، اولین همایش حفاظت از تالاب­ها و اکوسیستم­های آبی.

 

- زارعی چقابلکی، زهرا (1391) "دریاچه ارومیه، تالاب ارومیه (علل خشکی و راهکارهای نجات)"، سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالاب­های کویری ایران.

 

- حاجی اکبری، سیدمحمود (1393) "مخاطرات بهداشتی ناشی از خشک شدن دریاچه ارومیه در دام"، سازمان دامپزشکی کشور.

 

- شاهسونی، عباس، جعفرزاده حقیقی فرد، نعمت الله (1392) "بررسی خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی گرد و غبار ورودی به استان خوزستان  و اثرات بهداشتی آن".

 

- شرکت مهندسی مشاوریکم (1383) "مطالعات پیامدهای زیست محیطی (اثرات کمی و کیفی) طرح­های توسعه منابع آب حوضه دریاچه ارومیه بر دریاچه ارومیه"، وزارت نیرو شرکت سهامی آب منطقه­ای آذربایجان غربی.

 

- شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس (1392) "مطالعات بهنگام سازی طرح جامع آب کشور در حوضه های ارس، ارومیه، تالش-تالاب انزلی، سفید رود بزرگ، سفید رود- هراز، هراز- قره سو، گرگانرود و اترک، وزارت نیرو دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفا".

 

- شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس (1392) "تجزیه و تحلیل لازم در مورد چگونگی تامین نیازهای توسعه در حوضه آبریز ارومیه، وزارت نیرو دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفا".

 

- شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس (1392) "بررسی مسائل و مشکلات سازه­ای و غیر سازه­ای حوضه آبریز ارومیه"، وزارت نیرو.

 

- گلابیان، حسین (1389) "طرح احیا و تثبیت دریاچه ارومیه به کمک آب دریای خزر"، فصلنامه مهندس مشاور.

 

- مدبری، سروش (1393) "اثرات خشک شدن دریاچه ارومیه بر تندرستی"،گار گروه احیای دریاچه ارومیه.

 

- مرکز سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف (1393) "مطالعه ریزگردهای دریاچه ارومیه با استفاده از فن آوری سنجش از دور".

 

- موسسه راهبرد دانش پویا (1391) "بررسی مسائل، چالش­ها و فرصت­های حوضه آبریز دریاچه ارومیه"، وزارت نیرو دفتر برنامه ریزی آب و آبفا.

 

- نگارستان، حسین (1393) "سازگاری در مقابل   طوفان­های ریزگرد شور حاصل از بستر خشک دریاچه  ارومیه با هدف حفاظت از بهداشت عمومی".