اهمیت مدیریت تالاب‌ها در بهبود محیط زیست

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز، ایران.

چکیده

تالاب­ها به‌‌‌عنوان یکی از مهمترین زیستگاه‌‌‌های طبیعی در جهان، نقش زیادی در ویژگی‌های خرداقلیم و بوم‌سازگان‌‌های هر منطقه و تداوم بقای حیات وحش، تأمین آب شیرین و حفظ تعادل زیستی دارند. تالاب‌ها از سرمایه‌‌‌های با ارزش هر منطقه محسوب می‌‌شوند می‌‌توانند در جلب گردشگر و مهاجرت انبوه پرندگان مهاجر از سراسر دنیا و زادآوری ماهیان و سایر آبزیان و ایجاد محیطی مناسب برای حیات گیاهان خاص آن بوم‌سازگان، نقش بسزایی داشته‌‌‌باشند. امروزه در اثر مصرف بی‌‌‌رویه آب و نیز انتشار آلودگی‌‌‌های زیست محیطی توسط انسان نظیر تخلیه مواد زاید جامد درون تالاب‌‌‌ها، آنان را با تهدیدها و بحران‌‌‌های جدی روبرو ساخته است. این امر موجب شده تالاب‌‌های باقیمانده با ارزش تر شوند، چرا که سطح آب تالاب‌‌ها بسته به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق مختلف دائم در حال نوسان بوده و چه بسا در اکثر فصول خشک در سال به‌‌طور کلی خشک‌‌‌شده و اثرات جبران ناپذیر زیست محیطی و اقتصادی از خود بر جای گذاشته اند، به گونه‌‌‌ای که امروزه با توجه به نیاز فزاینده و کاهش زیستگاه‌‌‌های پرندگان مهاجر و محل‌‌‌های مناسب برای تخم‌‌‌ریزی ماهی‌‌‌ها، ارزش آنها به مرور زمان بیشتر احساس شده است. این مقاله که به روش مروری و با استفاده از منابع مکتوب و سایت‌‌‌های اینترنتی تدوین شده، تلاش دارد ضمن معرفی برخی از تالاب‌‌‌ها و تأثیر وجود آنها در بهبود شرایط و کاهش آلودگی محیط زیست، پیامدهای تخریب آن را در مسائل زیست محیطی مطرح  و در این زمینه راهکارهای لازم را ارایه نماید

کلیدواژه‌ها


امیدوار، کمال (1390) "مخاطرات طبیعی"، چاپ اول، انتشارات دانشگاه یزد.

 

- آستانی، سجاد و بهارمستیان، بهاره (1391) "ارزیابی مخاطرات محیط زیستی تالاب کویری میقان"، سومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالاب­ های کویری ایران، سایت www.civilica.com .

 

- جعفری، شیرکو و اراززاده، یونس (1390) "تدوین عوامل راهبردی مدیریتی جهت حفاظت تالاب انزلی با روشSWOT"، اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، دوره 3 ، شماره 10، ص46 -37.

 

- جمشید، پژویان و نعمت، فلیحی (1387) "ارزشگذاری اقتصادی خدمات تفریحی منابع زیست محیطی: مورد تالاب انزلی"، پژوهشنامه اقتصادی، دوره 8، شماره1 (پیاپی 28)، ص171 - 147 .

 

- رضایی شهریار، محمد (1381) "برنامه ریزی و مدیریت مشارکتی تالاب انزلی، موانع و راهکارها"، محیط شناسی، دوره  28، شماره  ویژه نامه، ص77 - 59.

 

- رفیعی، یوسف. ملک محمدی، بهرام. آبکار، علی اکبر. یاوری، احمدرضا. رمضانی مهریان، مجید و ظهرابی، حمید ( 1390) "بررسی تغییرات زیست محیطی تالاب­ها و مناطق حفاظت شده با استفاده از تصاویر چند زمانه سنجنده TM (مطالعه موردی: تالاب نیریز) "، محیط شناسی، دوره37، شماره 57، ص 76 - 65.

 

- رمضانی گورابی، بهمن (1388) "شناخت پتانسیل آسایش بیوکلیماتیک انسانی تالاب انزلی"، جغرافیای طبیعی، دوره  2 ، شماره  6 ، ص 56 - 49 .

 

- صادق پناهی، زهرا و صادقی پناهی، زینب (1387) "هامون  تالابی  اسرارآمیز"،  اولین  همایش  منطقه­ای اکوسیستم ­های آبی داخلی ایران، سایت 

www.civilica.com.

 

 

- صفاییان، نصرت اله و شکری، مریم (1382) "تالاب­ها یا آب بندان‌­های مازندران"، محیط شناسی دوره 29، شماره 31، ص70 - 47 .

 

- عبداله­رش، مسعود. شبیری، محمد و حقیقی، فهیمه السادات(1391) "نقش نهادهای مردمی و دولتی در مشارکت جوامع محلی برای حفاظت از تالاب کانی برازان"، اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، دوره4،  شماره 13، ص 33 - 27.

 

- فتوحی، صمد. یاری، منیر و یاری، یاسمن (1391)  "شناخت پتانسیل­های اکوتوریستی آسایش زیست اقلیمی تالاب هامون"، اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، دوره 3،  شماره 11، ص 28 - 19 .

 

- قهرودی­تالی، منیژه. میرزاخانی، بهاره و عسگری، آتنا (1391) "پدیده کویرزایی در تالاب­های ایران (مطالعه موردی: تالاب میقان، جغرافیا و مخاطرات محیطی"، دوره  1، شماره 4 ، ص111- 97 .    

 

- کیانی، شهلا. دهزاد، بهزاد. رجب زاده و قطرمی، ابراهیم (1390) "مدیریت اکوتوریسم در تالاب میانگران با تعیین ارزش حفاظتی تالاب با استفاده رویکرد مناطق 6 گانه IUCN"، اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، دوره 2، شماره 7، صفحه 65 تا 70 .

 

- گنجی­دوست،  حسین.  آیتی،  بیتا.   خارا،  حسین.  خداپرست شریفی، حجت اله. اکبرزاده، امیر. احمدزاده لایقی، تهمینه. نظامی بلوچی، شعبانعلی و زلفی نژاد،

 کامران (1388) "بررسی محیط زیست تالاب سیاه کشیم"، علوم محیطی، دوره 6، شماره 3، ص132- 117.

 

- مجنونیان، هنریک. گشتاسب میگونی، حمید. منصوری، جمشید. حسن زاده­ کیابی، بهرام (1383) "معیارهای پیشنهادی برای ارزیابی جایگاه حفاظتی تالاب‌­های ایران"، محیط شناسی، دوره 30، شماره 33، ص 89 - 74.

 

- محمدرضایی، شهریار (1381) "برنامه ریزی و مدیریت مشارکتی تالاب انزلی، موانع و راهکارها، محیط شناسی"، دوره  28، شماره  ویژه نامه، ص 77 - 59 .

 

- یوسفی، آرش. بهمن پور، هومن و سلاجقه، بهرنگ و دشتی، سولماز (1392) "شناسایی و بررسی پرندگان در زیستگاه­های خرد پارک ملی تالاب بوجاق"، اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، دوره 5، شماره 16، ص31 -19.

 

- Milan. M., Pauletto. M., Boffo. L., Carrer. C., Sorrentino. F., Ferrari. G., Pavan. L., Patarnello. T., Bargelloni, L (2015) “Transcriptomic resources for environmental risk assessment: a case study in the Venice lagoon”, Environmental Pollution, Vol. 197, pp: 90-98.

 

- Maanan. M., Saddik. M., Maanan. M., Chaibi M., Assobhei. O., Zourarah. B (2015) “Environmental and ecological risk assessment of heavy metals in sediments of Nador lagoon”, Morocco, Ecological Indicators, Vol. 48, and pp: 616-626