اولویت‌بندی پهنه‌های استقرار زیستگاه‌های مصنوعی دریایی جزیره کیش با استفاده از روش‌های AHP و TOPSIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد محیط زیست‏، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استادیار دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

هدف از این مطالعه اولویت‌بندی پهنه‌های انتخابی جهت استقرار زیستگاه‌های مصنوعی دریایی در جزیره کیش می‌باشد. از این رو این بررسی طی دو مرحله صورت پذیرفت. در مرحله نخست با استفاده از روش دلفی، روش AHP و راهبرد ترکیب خطی وزن‌دار (WLC) در محیط GIS، در نهایت تعداد هفت پهنه نهایی شناسایی گردید. در مرحله دوم و با هدف تعیین صحت مدل حاصله از مرحله نخست، طی عملیات میدانی از هر یک از پهنه‌های گزینش شده، داده‌‌برداری میدانی صورت گرفت. در گام بعدی، با استفاده از روش‌های AHP  و TOPSIS بر مبنای نتایج حاصل از عملیات میدانی، پهنه‌ها رتبه‌بندی شدند. سپس در نهایت باتوجهبه روش‌هایمختلفیکهدر اینپژوهش به‌منظوراولویت‌بندیپهنه‌ها مورداستفادهقرارگرفته بود ورتبه‌بندی‌های متفاوتیبهدستآمده بود، برایرفعتعارضبینرتبه‌‌بندی‌هایگوناگونازروش‌هایادغام (روشمیانگینرتبه‌ها، روش بردا، روش کپ‌لند) برای رتبه‌بندی نهایی هر یک از پهنه‌ها استفادهشد. مطابق این راهبرد، پهنه‌های 6 و 7 دارای بالاترین اولویت و سپس پهنه‌های 5، 2، 3، 1 و 4 به ترتیب از اولویت کمتری جهت استقرار زیستگاه‌های مصنوعی دریایی با هدف بازسازی اکوسیستم‌های مرجانی تخریب‌شده در آب­های ساحلی جزیره کیش برخوردار بودند.
 

کلیدواژه‌ها


- ابراهیمی، محمود.، (1385) "مطالعات مستمر هیدرولوژی و هیدروبیولوژی خلیج فارس و تنگه هرمز در محدوده آبهای استان هرمزگان"، انتشارات پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، بندر عباس.

 

 - اصغر‌پور، محمد جواد.، (1387) "تصمیم‌گیری چند معیاره"، چاپ ششم، انتشارات دانشگاه تهران.

 

- رضائی، حمیدرضا.، صمیمی، کاوه.، کبیری، کیوان.، جلیلی، مهشید.، قوام مصطفوی، پرگل.، غواصی، محمد.، (1389) "بررسی زیست بوم شناسی سواحل دریایی جزیره کیش با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)"، انتشارات موسسه ملی اقیانوس شناسی، تهران، 255 ص.

 

- عمیدی، رویا.، (1380) "بررسی و اندازه‌گیری عناصر سنگین (نیکل و وانادیوم) و هیدروکربن‌های نفتی در صدف خوراکی Saccostrea cucullata در محدوده جزرومدی جزیره کیش"، پایان نامه کارشناسی ارشد بیولوژی دریا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، ص 46 - 51.

 

- فرزین‌گهر، مهری.، (1377) "پیش بینی جزرومد در جزیره کیش"، پایان نامه کارشناسی ارشد فیزیک دریا، دانشگاه تربیت مدرس، صفحات 66 تا 68 و 72 تا 78.

 

- قدسی‌پور، سید حسین.، (1385) "فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)"، چاپ اول، انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

 

- لولاچی، مسعود.، (1384) "استفاده از الگوریتم TOPSIS جهت انتخاب مراکز تعمیرات دپویی برتر"، سومین کنفرانس ملی تعمیرات و نگهداری، اردیبهشت، تهران، ایران.

 

- موسوی، سید حسن.، (1389) "مکانیابی استقرار زیستگاه‌های مصنوعی دریایی با استفاده از روش ارزیابی چند معیاره (مطالعه موردی آبسنگ‌های مرجانی جزیره کیش)"، پایان نامه کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، ص56- 86. 

 

- موسوی، سید حسن.، دانه‌کار، افشین.، شکری، محمدرضا.، پورباقر، هادی.، جوانشیر، آرش.، (1390) "شناسایی معیارهای موثر در مکانیابی زیستگاه‌های مصنوعی دریایی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP (مطالعه موردی: آبسنگ‌های مرجانی جزیره کیش)"، مجله اقیانوس‌شناسی، 2 (5): 78-91.

 

- موسوی، سید حسن.، شکری، محمدرضا.، پورباقر، هادی.، دانه‌کار، افشین.، (1393) "بررسی ارتباط عوامل زیست محیطی با توزیع آبسنگ‌های مرجانی (مطالعه موردی: جزیره کیش)"، مجله اقیانوس شناسی، 5 (17): 91-99.

 

- مومنی، منصور.، (1387) "مباحث نوین تحقیق در عملیات"، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

 

- مستوفی‌الممالکی، رستم.، (1388) "بررسی عوامل موثر در کاربری اراضی مسکونی شهر قشم با استفاده از الگوهای AHP و اولویت‌بندی مولفه‌ها با TOPSIS"، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 13: 81-107.

 

- مهندسین مشاور سازه‌پردازی ایران (1386) "طرح جامع مدیریت سواحل و محیط زیست جزیره کیش"، سازمان منطقه آزاد کیش، جزیره کیش.

 

- ناظم‌السادات، سید محمد جواد و شیروانی، اصغر.، (1384) "پیش بینی دمای سطح آب خلیج فارس با استفاده از رگرسیون چند گانه و تحلیل مولفه‌های اصلی"، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 9 (3): 1-12.