اولویت بندی معیارها و شاخص های اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی پارک‌‌‌های ملی با استفاده از طیف لیکرت و تکن یک انتروپی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مىابع طبیعی

2 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی

3 گروه مهندسی اقتصاد منابع طبیعی

چکیده

در این پژوهش به‌‌‌منظور اولویت­بندی معیارها و شاخص­های اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی پارک‌های ملی از دو دیدگاه علمی (اعضای هیأت علمی دانشگاه­ها) و ­عملی (متخصصان محیط زیستی در سازمان‌ها)، از تکنیک انتروپی و طیف لیکرت باطراحیپرسشنامهاستفاده گردید. تجزیه و تحلیل یافته‌های حاصل از 24 نفر پاسخ­دهنده بر اساس طیف لیکرت نشان داد که از دیدگاه علمی، شاخص­های ارزش زیباشناختی با­ وزن (62/4)، ارزش تفرج با وزن (5/4) و سطح جنگل­های بکر با وزن (29/4) و از دیدگاه عملی، شاخص­های ارزش زیباشناختی با وزن (38/4) و سطح جنگل­های بکر و ارزش تفرج هر دو با وزن (16/4) به ترتیب به‌‌‌عنوان مهمترین و موثرترین شاخص­ها در پارک ملی می­باشند. سهشاخصاصلی برایارزیابی پارک ملی بر اساس تکنیک انتروپی از هر دو دیدگاه علمی و عملی به ترتیب وزن شامل سطح و درصد جنگل­ها و دیگر اراضی چوب­ده از قبیل جنگلکاری­ها، آگروفارستری و کمربندهای سبز به همراه تغییراتشان، وسعت توده­های آمیخته و زون­بندی و تعیین زون ضربه­گیر هستند. اولویت­بندی معیارها نیز با استفاده طیف لیکرت از دیدگاه­های مختلف نشان داد که معیار حفاظت از تنوع زیستی، گستره منابع جنگلی و عملکردهای زیست محیطی و حمایتی با رتبه مبتنی بر میانگبن وزنی بیشتر، اهمیت و نقش این معیار­ را در مقوله ارزیابی پارک ملی بیش از بیش روشن­تر می­سازد. همچنین نتایج حاصل از اولویت­بندی معیار­ها بر اساس تکنیک انتروپی­ در این مطالعه از دیدگاه­های مختلف نشان داد که معیارهای عملکردهای زیست محیطی و حمایتی، حفاظت از تنوع زیستی، حفظ، توسعه عملکرد شرایط اجتماعی به ترتیب حائز رتبه­های برتر شدند.

کلیدواژه‌ها


- اصغرپور، م.، (1377) "تصمیم­گیری چند معیاره"، انتشارات دانشگاه تهران، 398 ص.

 

اصغریان، م.، شاهراجی، ت.، نصیراحمدی، ک.، و اولاودی قادیکلایی، ج.، (1391) "شناسایی معیارها و شاخص­های مدیریت طبیعت­گردی را در پارک‌های جنگلی شمال ایران با استفاده از روش دلفی"، فصلنامه علمی پژوهشی اکوسیستم­های طبیعی ایران، 2(4). ص93-103.

 

- جالب آملی، م، س.، عابدی، م.، و قوامیفر، ک.، (1383) "مهندسی ارزش مکانی در پروژهای مدیریت، تهران"، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه­ریزی، 324 ص.

 

- مجنونیان، ه.، (1379)" مناطق حفاظت شده ایران" انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست ایران، 364 ص.

 

- Holden, A., (2000) “Environmental and Tourism”, New York, Routledge, 225 p.

 -Keam, S., Mc Cormick,  N., (2008) “Implementing Sustainable Bioenergy Production; A Compilation of Tools and Approaches”, Gland, Switzerland, IUCN, 32 p.

Keeney, S., Hasson, Felicity  and McKenna, Hugh. P., (2001) "A Critical Review of the Delphi Technique as a Research Methodology for Nursing", International Journal of Nursing Studies, Vol. 38, No. 2, pp. 195-200.

Timko, Joleen A., (2010) "Evaluating Ecological Integrity in National Parks; case studies from Canada", Journal of eEnvironmental Management, 16p.