استفاده از تحلیل خلاء های تنوع‌زیستی در اولویت بندی حفاظت (مطالعة موردی: استان گلستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 استاد یار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

چکیده

مفهوم تحلیل خلاء برای تحلیل شبکه‌های حفاظتی موجود و مقدار پوشش‌دهی مناطق حفاظتی از کل تنوع‌زیستی به کار برده شده‌است. خلاء‌های شناسایی شده در تنوع‌زیستی می‌تواند با پیشنهاد مناطق حفاظتی جدید پر شود. در این پژوهش، از تحلیل خلاء برای شناسایی کمبود‌های موجود در مناطق تحت حفاظت موجود استفاده گردید. بدین منظور از نرم‌افزار Zonation استفاده شد و مدل‌های توزیع گونه به‌عنوان ویژگی تنوع‌زیستی و معرفی مناطق جدید به کار گرفته شدند. در نهایت، مناطق تحت‌حفاظت موجود با مناطق حفاظتی جدید برای ارزیابی مقدار پوشش این مناطق از ویژگی‌های تنوع‌زیستی مقایسه شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که همپوشانی شبکه‌های حفاظتی جدید و منتخب با مناطق تحت حفاظت موجود بسیار پایین و کمتر از پنج درصد است. این نتایج اهمیت اصلاح مرز مناطق تحت‌حفاظت موجود و انتخاب مناطق جدید را روشن می‌سازند. بنابراین بهتر است علاوه بر حفاظت مناطق تحت حفاظت موجود که شامل 7/15 درصد از استان گلستان است، مناطق تحت حفاظتی جدید نیز جهت تکمیل پوشش کامل تنوع‌زیستی در اولویت­های حفاظتی قرار گیرد تا حداکثر اهداف حفاظتی را پوشش دهد

کلیدواژه‌ها


- دهدار درگاهی، م.؛ کرمی، م. و خراسانی، ن. (1386) "زون‌بندی منطقه شکار ممنوع دیلمان و درفک با استفاده از GIS"، مجله محیط‌شناسی، 33 (43): 51- 60.

 

- رشیدی، پ. (1387) "انتخاب سیستماتیک لکه‌های حفاظتی استان گلستان با استفاده از روش نظام ارزیابی و اولویت‌بندی حفاظت"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشگاه تهران، 116 ص.

 

- "سالنامه آماری استان گلستان"، (1389).

 

- سلمان ماهینی، ع. (1388) "شالوده حفاظت محیط‌زیست"، انتشارات راه دانش سبز. 337 ص.

 

- کبودوندپور، ش.؛ بابایی‌فر، ل.؛ بشیری، ر.؛ خنده‌رو، ح.؛ سلیمی، ل.؛ ماجدی، س. و نیک‌منش، س. (1389) "ارزیابی میزان تأثیر‌گذاری مدیریت‌های اعمال‌شده در منطقه حفاظت شده بیجار کردستان"، اولین همایش ملی دانشجویی اکولوژی حفاظت، تهران.

 

- مجنونیان، ه. (1379) "مناطق حفاظت‌ شده ایران (مبانی و تدابیر حفاظت از پارک‌ها و مناطق)"، انتشارات سازمان حفاظت محیط‌زیست. 742 ص

 

- Klein, C.; Wilson, K. A.; Watts, M.; Stein, J.; Corwardine, J.; Mackey, B. & Possingham, H. P. (2009) “Spatial Conservation Prioritization Inclusive of Wilderness Quality: A Case Study of Australia’s Biodiversity”, Biological  

Conservation, 142: 1282-1290.

 

- Mirkarimi,  S .  H . ;   Arrowsmith,   C .   &

 

 

Mohammadzadeh, M. (2010) “Sustainable Development for Protected Area Management: A Comparative Study between Iran and Australia”, Proceedings of the 2nd International Symposium on Environmental Engineering, Tehran, 1735-5540.

 

- Norton, D. A. & Awimbo, J. A. (1996) “An Evaluation of Representativeness for Nature Conservation”, Biological Conservation, 75: 177- 186.